In memoriam: Judith de Kom 1931 – 2024

Judith de Kom, de dochter van de Surinaamse verzetsstrijder en antikoloniaal schrijver Anton de Kom, is afgelopen week op 93-jarige leeftijd overleden. Judith de Kom streed jarenlang voor het eerherstel van haar vader, die in de Tweede Wereldoorlog in een Duits concentratiekamp overleed. Dankzij haar inspanningen werd Anton de Kom in 2020 opgenomen in de Canon van Nederland, een erkenning van zijn cruciale bijdrage aan de Nederlandse geschiedenis.

Judith de Kom speelde een belangrijke rol in het behoud van de nalatenschap van haar vader, die als activist en voorvechter van de onafhankelijkheid van Suriname gedurende zijn leven bleef strijden voor het beëindigen van koloniale onderdrukking. Na de opname in de Nederlandse Canon volgden een gedenksteen in de Nieuwe Kerk in Amsterdam, een krans bij de Nationale herdenking op de Dam en in 2023 excuses van het kabinet voor het leed dat Anton de Kom en zijn naasten is aangedaan. Op 24 april van dit jaar organiseerde verschillende partijen samen een herdenking op de Erebegraafplaats in Loenen ter nagedachtenis aan de 79ste sterfdag van Anton de Kom.

In september publiceerde Judith de Kom samen met documentairemaker Ida Does het boek ‘Ik omhels je onafgebroken’. In brieven, opgetekend door Ida Does, blikt Judith de Kom nu terug op haar leven, waar de zoektocht naar haar vader als een rode draad doorheen loopt. Ze wendt zich tot haar ouders en broers, jeugdvrienden, de verzetskameraden van haar vader, haar voormoeder Azemia, die in slavernij werd gehouden op de suikerplantage Molhoop in Suriname, en andere betekenisvolle mensen. Uit dit unieke egodocument rijst een beeld op van een leven dat getekend lijkt door onrecht, oorlog, racisme en strijd, maar dat meer nog een ode is aan doorzettingsvermogen, rechtvaardigheid, vrijheid en vrede. Judith de Kom was de laatste van vier kinderen. Broers Ton, Cees en Ad leefden al niet meer. Judith de Kom werd 93 jaar, twee keer zo oud als haar vader werd.