Uit een nieuw onderzoek van de Radboud Universiteit blijkt dat Nijmeegse bestuurders en inwoners eeuwenlang profiteerden van de koloniale slavernij. Ondanks dat Nijmegen niet aan zee lag, speelden de stad en haar elite een belangrijke rol in de koloniale economie.

Historici Coen van Galen en Joris van den Tol onderzochten samen met junior onderzoekers Lianne Wilhelmus en Luc Meijboom de banden van Nijmeegse bestuurders met de VOC en WIC tussen 1596 en 1873. De resultaten laten zien dat Nijmegen een doorvoerstad was voor koloniale goederen, zoals hout en ossen, die werden ingezet voor de suikermolens op plantages. Daarnaast fungeerden Nijmeegse bestuurders als bewindhebbers binnen de handelscompagnieën en zetten ze hun politieke macht in om hun eigen economische belangen te behartigen.

Opvallend is dat er in Nijmegen nauwelijks verzet was tegen slavernij. In kranten en pamfletten uit die tijd werden juist argumenten tegen de afschaffing ervan verspreid. De stad was goed op de hoogte van de situatie in de koloniën, maar koos ervoor de koloniale structuren te ondersteunen.

Een opvallende vondst uit het onderzoek is dat de huidige Radboud Universiteit deels ligt op land dat ooit toebehoorde aan Adam Jacob Smits, een voormalig VOC-bestuurder en burgemeester van Nijmegen. Het onderzoek, vastgelegd in het boek Nijmegen & Slavernij, is gratis toegankelijk en een publieksversie wordt in de stad verspreid.

Het onderzoek is woensdagavond 19 maart overhandigd aan burgemeester Hubert Bruls. “De conclusies van het onderzoek zijn indringend. De kou slaat je om het hart als je hoort wat mensen elkaar hebben aangedaan, ook vanuit onze stad”, aldus Bruls. “Voor duizenden Nijmegenaren is het slavernijverleden onderdeel van hun persoonlijke geschiedenis. Dit onderzoek helpt ons om een completer beeld te krijgen van het verleden en daarmee ook van onze toekomst.” Voor inwoners wordt later dit jaar een lezing en gesprek over koloniale slavernij georganiseerd. Lees de volledige reactie van burgemeester Bruls uit Nijmegen hier.

Het onderzoek ‘Nijmegen & Slavernij: Publiek bestuur en persoonlijk profijt, 1596-1873’ lees je hier.