Burgemeester van Groningen biedt excuses aan voor slavernijverleden

Burgemeester van Groningen biedt excuses aan voor slavernijverleden

Op 16 mei 2024 was ’the international day of living together in peace’. Op die dag bood de gemeente Groningen namens het stadsbestuur haar excuses aan aan de nazaten van de tot slaaf gemaakten. In het stadhuis van Groningen zaten ruim honderd nazaten van tot slaaf gemaakten bij elkaar om de woorden te horen van de burgemeester.

De excuses volgen na een onderzoek over de rol die het toenmalige stadsbestuur speelde in het slavernijverleden en waaruit bleek dat Groningse bestuurders jarenlang profiteerden van de slavernij. Groningen was betrokken bij zowel de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC) als de West-Indische Compagnie (WIC). De VOC verhandelde in Azië tussen de 660.000 en ruim een miljoen mensen. En Groningse schepen vervoerden tot 1863 zo’n 30.000 tot slaaf gemaakten van Afrika naar Amerikaanse, Surinaamse en Caraïbische plantages.

Helder en beschamend                                                                                                                                     
Burgmeester Schuiling noemt de conclusies over het slavernijverleden van Groningen even helder als beschamend. “Groningse bestuurders, onze juridische voorlopers, kozen er willens en wetens en telkens opnieuw voor om zichzelf te verrijken, ten koste van de vrijheid, de menselijke waardigheid en de levens van tot slaaf gemaakten. Niet alleen maakten ze deze praktijken mogelijk, ze hielden ze ook in stand. Dat is onverteerbaar.”

“Soms zeggen mensen dat het allemaal zo lang geleden is. Maar als we het hebben over tot slaaf gemaakten, gaat het soms om de overgrootouders van mensen die nu leven. Drie generaties terug. Het gaat ook om ouders en grootouders  die niet voor vol werden aangezien, toen ze naar Nederland kwamen. Die ervoeren, hoe de patronen uit het verleden zich herhaalden. En het is nog dichterbij, door de manier waarop het slavernijverleden doorwerkt in het heden.

Dat het slavernijverleden niet als verleden gevoeld wordt, is omdat teveel mensen van kleur, zelfs als ze hier geboren en getogen zijn, te horen krijgen dat ze niet van hier zijn. Omdat ze in onze straten en pleinen de namen lezen van wingewesten en wrede overheersers. Omdat ze te maken hebben met racisme, discriminatie en uitsluiting. Omdat ze zien dat hun kinderen lagere schooladviezen krijgen. Omdat ze ondanks een goed cv, steeds tegen muren aanlopen als ze solliciteren. Omdat ze in alles voelen dat ze harder moeten werken dan witte mensen, voor dezelfde waardering. Omdat ze merken dat witte mensen alleen willen luisteren als ze vrolijk zijn, maar wegkijken als er woede, pijn en verdriet is. Het is om dit alles, dat we ons verleden onder ogen moeten komen.”

Vooronderzoek monument

Er is een burgerinitiatief ingediend rondom de oprichting van een slavernijmonument in Groningen. De gemeente ondersteunt dit initiatief. De gemeente heeft kunstpunt Groningen opdracht gegeven hoe met beeldende kunst de gedeelde geschiedenis van ons slavernijverleden zichtbaar kan worden gemaakt in de openbare ruimte. Dit heeft in juli 2022 geleid tot een advies van kunstpunt aan de gemeente.

Lees hier de volledige toespraak van burgemeester Koen Schuiling, of bekijk de speech in het videoverslag van Oog Groningen.