Op 3 december 2025 vond de Amsterdamse editie van de Docentendag plaats, dit keer in de rijke museale omgeving van het Allard Pierson. In dit bijzondere erfgoedcentrum kwamen onderwijsprofessionals uit het hele land samen. Te midden van collecties die de geschiedenis tastbaar maken, werd uitgebreid stilgestaan bij de vraag hoe het slavernijverleden een betekenisvolle plaats kan krijgen binnen het onderwijs. Het werd een dag vol ontmoeting, bewustwording en het delen van verhalen, waarin deelnemers ruimte kregen om te reflecteren, elkaar te inspireren en nieuwe perspectieven te verkennen.  

De dag werd geopend door onze vertrouwde moderator, Sarita Bajnath, die meteen de toon wist te zetten. Met haar ontspannen manier van spreken en haar gevoel voor humor creëerde zij een sfeer waarin iedereen zich welkom voelde. Ze wist het publiek niet alleen te boeien, maar ook uit te nodigen om zich actief te mengen in de gesprekken en de thema’s van de dag. Door haar energie en helderheid ontstond een dynamische bijeenkomst, waarin ruimte was voor zowel diepgang als lichtheid.  

Hierna volgde een mooi welkom door Els Der Plas, directeur van het Allard Pierson. Zij schetste de rijke historische context van het museum en benadrukte het belang van erfgoed en educatie bij het begrijpen van het slavernijverleden. Haar woorden boden een warme introductie en lieten zien hoe het Allard Pierson zich inzet om geschiedenis tastbaar en relevant te maken voor het onderwijs. 

Vervolgens nam Wendeline Flores, vicevoorzitter van NiNsee, het stokje over met een inspirerend voorwoord. Ze zette uiteen hoe belangrijk het is om het slavernijverleden niet alleen te kennen, maar ook te verbinden met de maatschappelijke en culturele vraagstukken van vandaag. Met haar bevlogenheid en inzicht moedigde zij de aanwezige docenten aan om kritisch te reflecteren, verschillende perspectieven te belichten en geschiedenis levendig en menselijk over te brengen in hun lessen. Zo ontstond een opening die zowel informeerde als inspireerde, en de toon zette voor een dag vol ontmoeting, uitwisseling en verdieping.

Daarna was het tijd voor keynote speaker Karwan Fatah-Black, die de zaal meenam in een diepgaande en vernieuwende verkenning van het slavernijverleden. Met een scherp historisch oog verbond hij wetten en structuren uit de Romeinse slavernij met die van de trans-Atlantische slavernij, waardoor de continuïteit en systematiek van onderdrukking door de eeuwen heen duidelijk zichtbaar werd. Hij liet zien hoe juridische kaders, sociale normen en economische belangen van invloed waren op het leven van tot slaaf gemaakten, en hoe deze structuren hun sporen hebben nagelaten in latere de Trans Atlantische slavernij. 

Rondleiding: Not My Soul

Na de plenaire sessie gingen de deelnemers uiteen naar verschillende ruimtes voor een reeks verdiepende workshops. In de ene ruimte ontstonden levendige discussies en uitwisselingen van ideeën, terwijl in andere ruimtes deelnemers juist geconcentreerd aan de slag gingen met praktische oefeningen en persoonlijke reflectie. Zo bood het programma zowel interactie en dialoog als verdieping en contemplatie, waardoor iedereen op zijn eigen manier kon leren en ervaren. 

Een van de verdiepende activiteiten was een rondleiding in de tentoonstelling Not My Soul door de curatoren Isabelle Beste en Laurien de Gelder. De tentoonstelling laat zien hoe het Romeins recht mede model stond voor de trans-Atlantische slavernij, met overeenkomsten in economische uitbuiting, en beperkingen van vrijheid, maar ook duidelijke verschillen. De deelnemers bekeken en bespraken de objecten van dichtbij en ontdekten hoe slavernij in de oudheid en de Trans Atlantische slavernij met elkaar verbonden is.  Zo kregen de deelnemers inzicht in zowel continuïteit als verandering in slavernijsystemen in de wereldgeschiedenis.  

De kracht van kunst en objecten in het onderwijs

Op onze Docentendagen is Bart Krieger inmiddels een vertrouwd gezicht, en ook dit jaar verzorgde hij een inspirerende workshop over de rol van kunst en objecten in het onderwijs. Hij liet zien hoe voorwerpen niet alleen verhalen kunnen overbrengen, maar ook emoties oproepen en tot nadenken stemmen. Deelnemers werden actief uitgedaagd om te onderzoeken hoe ze het thema slavernij op een aansprekende manier in hun lessen kunnen brengen, of het nu gaat om museumstukken, objecten in de openbare ruimte of alledaagse voorwerpen uit hun eigen omgeving. Op deze manier werd duidelijk hoe zowel kunst als alledaagse materialen kunnen helpen om geschiedenis concreet en beleefbaar te maken voor leerlingen.  

Taal, framing en zichtbaarheid: workshop door Sisa Events

In de interactieve workshop van Susi en Simba Mosis (Stichting Sisa Events) werd kritisch gekeken naar de taal die wordt gebruikt bij het bespreken van slavernij en kolonialisme. De sessie liet zien hoe woordkeuzes bepalen wie zichtbaar wordt, wie naar de achtergrond verdwijnt en hoe onrecht soms wordt verzacht of afgezwakt. Aan de hand van voorbeelden uit lesmateriaal, museale teksten, media en de onderwijspraktijk, geïnspireerd op het Apinti-boek De sprekende drum, kregen deelnemers nieuwe inzichten in de impact van taal in de klas.

De vernieuwde Canon van Amsterdam

Het Stadsarchief verzorgde een workshop over de geactualiseerde Canon van Amsterdam, waarin deelnemers praktische handvatten kregen om deze in de klas toe te passen. De workshop liet zien hoe de canon kan helpen om het slavernijverleden op een gestructureerde en betekenisvolle manier bespreekbaar te maken voor leerlingen. Er was bovendien veel ruimte voor feedback van de deelnemers over de actualisatie, met de vraag of de canon nu wel inclusief genoeg is en alle perspectieven voldoende belicht. Dit leidde tot een open en boeiende discussie, die iedereen nieuwe inzichten en stof tot nadenken bood. 

Afsluiting en verbinding

Zoals gebruikelijk werd de dag afgesloten met een plenair gesprek, waarin de deelnemers hun ervaringen en opgedane inzichten met elkaar deelden. Tijdens de aansluitende borrel in het Allard Pierson werd er verder nagepraat, ideeën uitgewisseld en ontstonden waardevolle nieuwe verbindingen tussen onderwijsprofessionals. Het was een memorabele en inspirerende dag, die ongetwijfeld veel nieuwe inspiratie bood bij de deelnemers voor het bespreekbaar maken van het slavernijverleden in de klas.