Vandaag, 19 december 2024, is het precies twee jaar geleden dat voormalig premier Mark Rutte namens de Nederlandse staat excuses aanbood voor het trans-Atlantische slavernijverleden. Tijdens de toespraak benadrukte de oud premier in 2022 dat de excuses geen punt, maar een komma waren: een beginpunt van een langdurig proces. De excuses vormen een erkenning van de diepe pijn en het onrecht veroorzaakt door de slavernij en de doorwerking daarvan in de huidige samenleving. Voor veel nazaten van tot slaaf gemaakten was het daarom een moment van hoop, een eerste stap richting heling en rechtvaardigheid.

“Als organisatie staan we vandaag opnieuw stil bij de betekenis van deze excuses. Ze erkennen niet alleen het leed van het verleden, maar ook de doorwerking ervan in het heden. Racisme, ongelijkheid, uitsluiting en economische achterstelling zijn geen toevallige fenomenen, maar geworteld in een geschiedenis die te lang werd genegeerd of ontkend. De afgelopen jaren zijn er meerdere belangrijke momenten geweest die ons als samenleving een kans hebben gegeven om deze geschiedenis opnieuw onder ogen te zien en een eerlijker toekomst te bouwen. De excuses uit 2022 zijn dus slechts een beginpunt, geen eindpunt,” stelt Linda Nooitmeer, voorzitter van het NiNsee.

“Ze scheppen verwachtingen en verplichtingen. Dit betekent ook investeren in blijvende bewustwording, structurele ondersteuning van de betrokken gemeenschappen, erkenning van de doorwerking van het slavernijverleden en faciliteren van het proces om te komen tot herstel. Wij roepen de overheid daarom op om ook in de komende jaren het gesprek aan te gaan met betrokken gemeenschappen. En we benadrukken daarbij dat beleidsmaatregelen rondom herstel en bewustwording structureel en transparant moeten worden ingebed in het nationale beleid. Alleen zo kan de intentie achter de excuses daadwerkelijk worden waargemaakt.”

Het NiNsee blijft zich inzetten voor het delen van kennis en het bevorderen van bewustzijn over het slavernijverleden en de erfenissen daarvan. Het instituut roept iedereen op om samen te werken aan een inclusieve samenleving waarin erkenning, begrip en herstel centraal staan.